Συνδεσμοπλαστική Πρόσθιου Χιαστού

Single-Bundle και Double-Bundle ανακατασκευή

Στην τεχνική single-bundle, η ανακατασκευή γίνεται με μία δέσμη μοσχεύματος. Στην τεχνική double-bundle, ο ΠΧΣ ανακατασκευάζεται με δύο δέσμες, προσεγγίζοντας τη λειτουργική ανατομία του φυσιολογικού συνδέσμου, ο οποίος αποτελείται από δύο βασικές λειτουργικές δέσμες. Η double-bundle τεχνική έχει αναφερθεί ότι μπορεί να προσφέρει καλύτερη προσέγγιση της φυσιολογικής λειτουργίας του ΠΧΣ και βελτίωση της στροφικής σταθερότητας του γόνατος σε ορισμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, η επιλογή τεχνικής παραμένει θέμα ιατρικής αξιολόγησης και εξατομίκευσης. Σημαντικό είναι να αναφέρεται ότι δεν υπάρχει μία τεχνική που να είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς. Κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά από τον ορθοπαιδικό χειρουργό.

Γιατί χρειάζεται αποκατάσταση

Η χειρουργική επέμβαση αποκαθιστά μηχανικά τον σύνδεσμο, όμως η πλήρης λειτουργική επαναφορά του γόνατος απαιτεί σωστή και σταδιακή φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση. Μετά τη συνδεσμοπλαστική, το μόσχευμα χρειάζεται χρόνο για να ενσωματωθεί, να επαναγγειωθεί και να ωριμάσει. Για τον λόγο αυτό, η αποκατάσταση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο πώς “νιώθει” ο ασθενής, αλλά και στο στάδιο επούλωσης, στη δύναμη, στη σταθερότητα, στον έλεγχο της κίνησης και στις οδηγίες του θεράποντα ιατρού.

Βασικές αρχές αποκατάστασης

Η αποκατάσταση μετά από συνδεσμοπλαστική ΠΧΣ είναι σταδιακή και εξατομικευμένη. Ο χρόνος κάθε φάσης μπορεί να διαφέρει ανάλογα με:

• την τεχνική της επέμβασης
• το είδος του μοσχεύματος
• την ύπαρξη συνοδών βλαβών
• την κατάσταση του γόνατος πριν το χειρουργείο
• την ηλικία και το επίπεδο δραστηριότητας
• την ανταπόκριση του ασθενούς στη φυσικοθεραπεία
• τις οδηγίες του χειρουργού

Ενδεικτικά, η αποκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνει

• βάδιση με βακτηρίες και νάρθηκα στα αρχικά στάδια
• σταδιακή αφαίρεση των βακτηριών
• σταδιακή διακοπή χρήσης νάρθηκα
• αποκατάσταση πλήρους έκτασης και κάμψης γόνατος
• έλεγχο πόνου και οιδήματος
• ενεργοποίηση τετρακεφάλου
• ενδυνάμωση κάτω άκρου
• ασκήσεις ισορροπίας και ιδιοδεκτικότητας
• νευρομυϊκή επανεκπαίδευση
• σταδιακή επιστροφή σε τρέξιμο
• ειδικές ασκήσεις ανάλογα με το άθλημα
• λειτουργική προπόνηση πριν την επιστροφή σε αθλητική δραστηριότητα

Ενδεικτική πορεία αποκατάστασης

Η πορεία αποκατάστασης καθορίζεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό και τον φυσικοθεραπευτή. Ενδεικτικά, μπορεί να ακολουθείται η παρακάτω λογική: 1η μετεγχειρητική ημέρα: Εναρξη βάδισης με βακτηρίες και νάρθηκα, σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού. Πρώτος μήνας: Σταδιακή πρόοδος στη βάδιση και πιθανή αφαίρεση βακτηριών, ανάλογα με την κλινική εικόνα και τη σταθερότητα του γόνατος. Περίπου ενάμιση μήνα μετά το χειρουργείο: Πιθανή διακοπή χρήσης νάρθηκα, εφόσον το επιτρέπει ο θεράπων ιατρός. Περίπου τρεις μήνες μετά το χειρουργείο: Σταδιακή εισαγωγή σε jogging ή τρέξιμο σε ευθεία, εφόσον υπάρχουν τα κατάλληλα λειτουργικά κριτήρια. Περίπου εννέα μήνες μετά το χειρουργείο: Ειδικές ασκήσεις ανάλογα με το άθλημα και λειτουργική προπόνηση. Περίπου εννέα έως δώδεκα μήνες μετά το χειρουργείο: Σταδιακή επανένταξη σε αθλητικές δραστηριότητες, εφόσον πληρούνται τα απαραίτητα κριτήρια δύναμης, σταθερότητας, ελέγχου και ασφάλειας. Σημαντικό: Οι χρόνοι αυτοί είναι ενδεικτικοί. Το πρόγραμμα πρέπει να διαμορφώνεται προσωπικά για κάθε ασθενή από τον θεράποντα ιατρό και τον φυσικοθεραπευτή.

Προστασία του μοσχεύματος

Ακόμη και αν ο ασθενής αισθάνεται καλά, το μόσχευμα χρειάζεται χρόνο για να ολοκληρώσει τη διαδικασία επούλωσης και ωρίμανσης. Η επιστροφή σε έντονες δραστηριότητες πριν το κατάλληλο στάδιο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιβάρυνσης. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η τοποθέτηση του μοσχεύματος είναι ανατομική, καθώς το γόνατο μπορεί να προσεγγίζει καλύτερα τη φυσιολογική λειτουργία, αλλά οι δυνάμεις που ασκούνται στο μόσχευμα μπορεί να είναι αυξημένες. Για τον λόγο αυτό, η αποκατάσταση πρέπει να εξελίσσεται με σωστό ρυθμό και όχι βιαστικά.