Εξάρθρημα Ωμου
Το εξάρθρημα ώμου είναι ένας τραυματισμός κατά τον οποίο η κεφαλή του βραχιονίου οστού μετακινείται έξω από τη φυσιολογική της θέση μέσα στην άρθρωση του ώμου. Ο ώμος είναι η άρθρωση με το μεγαλύτερο εύρος κίνησης στο σώμα, γεγονός που την κάνει ιδιαίτερα λειτουργική, αλλά και πιο ευάλωτη σε επεισόδια αστάθειας.
Το εξάρθρημα μπορεί να συμβεί μετά από πτώση, απότομη κίνηση, αθλητική κάκωση ή άμεσο τραυματισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει υποτροπιάζουσα αστάθεια, δηλαδή επαναλαμβανόμενα επεισόδια όπου ο ώμος “φεύγει” ή δίνει την αίσθηση ότι μπορεί να εξαρθρωθεί.
Τι είναι
Μετά από ένα εξάρθρημα ώμου, μπορεί να τραυματιστούν οι σύνδεσμοι, ο αρθρικός θύλακος, ο επιχείλιος χόνδρος ή άλλες δομές που συμβάλλουν στη σταθερότητα της άρθρωσης. Ανάλογα με τη σοβαρότητα του τραυματισμού και το ιστορικό του ασθενούς, η αντιμετώπιση μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική.
Σε περιπτώσεις χειρουργικής αποκατάστασης πρόσθιας αστάθειας ή άλλης επέμβασης στον ώμο, η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού και το στάδιο επούλωσης.
Συχνές αιτίες
- πτώση πάνω στο χέρι ή στον ώμο
- απότομη κίνηση απαγωγής και έξω στροφής
- αθλητικές κακώσεις
- τραυματισμούς σε αθλήματα επαφής
- επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι
- χαλαρότητα συνδέσμων
- προηγούμενο εξάρθρημα
- αστάθεια της άρθρωσης
- μειωμένο μυϊκό έλεγχο του ώμου και της ωμοπλάτης
Συμπτώματα
- έντονος πόνος στον ώμο
- αίσθημα ότι ο ώμος “βγήκε” από τη θέση του
- αδυναμία κίνησης του χεριού
- παραμόρφωση της περιοχής σε ορισμένες περιπτώσεις
- αίσθημα αστάθειας
- φόβος σε συγκεκριμένες κινήσεις
- μυϊκή αδυναμία
- περιορισμός κινητικότητας
- δυσκολία σε καθημερινές ή αθλητικές δραστηριότητες
Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία
- έλεγχο πόνου και φλεγμονής
- σταδιακή επαναφορά της κινητικότητας
- ασκήσεις σταθεροποίησης του ώμου
- ενδυνάμωση στροφικού πετάλου
- ενδυνάμωση σταθεροποιών μυών της ωμοπλάτης
- ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας
- νευρομυϊκή επανεκπαίδευση
- λειτουργική αποκατάσταση
- σταδιακή επιστροφή σε εργασία ή άθληση
Φάση ένα: Προστασία και αρχική κινητοποίηση
Στις πρώτες εβδομάδες, βασικός στόχος είναι η προστασία της άρθρωσης και των ιστών που έχουν αποκατασταθεί. Συνήθως χρησιμοποιείται ακινητοποίηση με ανάρτηση από τον αυχένα, ανάλογα με τις οδηγίες του ιατρού.
Σε αυτό το στάδιο δίνεται έμφαση σε:
- έλεγχο πόνου και φλεγμονής
- ασφαλή κινητοποίηση μέσα στα επιτρεπόμενα όρια
- αποφυγή κινήσεων που προκαλούν αστάθεια
- ήπιες εκκρεμοειδείς ασκήσεις
- κινητοποίηση αγκώνα, καρπού και δακτύλων
- προστασία της χειρουργημένης περιοχής
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε κινήσεις απαγωγής και έξω στροφής, καθώς μπορούν να επιβαρύνουν την άρθρωση σε αρχικά στάδια. Αν έχει γίνει και αποκατάσταση ή πλαστική του υποπλάτιου μυός, οι κινήσεις έσω στροφής πρέπει να γίνονται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού.
Φάση δύο: Σταδιακή αποκατάσταση κινητικότητας
Σε επόμενο στάδιο, όταν το επιτρέπει η επούλωση, ξεκινά η σταδιακή αύξηση του εύρους κίνησης. Στόχος είναι η βελτίωση της κινητικότητας χωρίς να προκληθεί αστάθεια ή υπερφόρτιση των ιστών.
Η φάση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει:
- ενεργητικές και υποβοηθούμενες ασκήσεις τροχιάς κίνησης
- προοδευτική αύξηση κάμψης, απαγωγής και έξω στροφής
- ήπιες ισομετρικές ασκήσεις
- ασκήσεις με λάστιχο αντίστασης όπου ενδείκνυται
- ενδυνάμωση του υπερακανθίου και του στροφικού πετάλου
- ενδυνάμωση σταθεροποιών μυών της ωμοπλάτης
Η πρόοδος πρέπει να είναι ελεγχόμενη, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ιστορικό αστάθειας ή χειρουργική αποκατάσταση.
Φάση τρία: Ενδυνάμωση και νευρομυϊκός έλεγχος
Οταν ο πόνος έχει μειωθεί και η κίνηση είναι πιο ελεύθερη, η αποκατάσταση περνά σε ασκήσεις δύναμης, αντοχής και σταθερότητας.
Στόχοι αυτής της φάσης είναι:
- βελτίωση δύναμης του ώμου
- βελτίωση ισχύος και αντοχής
- αποκατάσταση πλήρους εύρους κίνησης
- βελτίωση ιδιοδεκτικότητας
- καλύτερος νευρομυϊκός έλεγχος
- σταθεροποίηση της ωμοπλάτης
- σταδιακή λειτουργική επανένταξη
Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:
- ασκήσεις με Theraband
- ελαφριές ισοτονικές ασκήσεις με αλτήρες
- ασκήσεις κλειστής και ανοικτής κινητικής αλυσίδας
- ασκήσεις αντοχής με πολλές επαναλήψεις και μικρά φορτία
- εργόμετρο άνω άκρων
- ασκήσεις PNF
- λειτουργική ενδυνάμωση
- προοδευτικές πλειομετρικές ασκήσεις όπου ενδείκνυται
Φάση τέσσερα: Επιστροφή στη δραστηριότητα
Στο τελικό στάδιο, στόχος είναι η ασφαλής επιστροφή στην εργασία, στην καθημερινότητα ή στην αθλητική δραστηριότητα. Η επιστροφή πρέπει να γίνεται προοδευτικά και μόνο όταν υπάρχει ικανοποιητική δύναμη, πλήρης ή επαρκής κινητικότητα, καλή σταθερότητα και απουσία πόνου.
Για αθλητές, η επανένταξη μπορεί να περιλαμβάνει:
- προοδευτικό πρόγραμμα επιστροφής στην άθληση
- ασκήσεις σταθερότητας σε πιο απαιτητικές θέσεις
- ασκήσεις ρίψεων όπου χρειάζεται
- προοδευτική διαλειμματική προπόνηση
- ειδικές ασκήσεις ανάλογα με το άθλημα
Πιθανές επιπλοκές ή σημεία προσοχής
Κατά την αποκατάσταση χρειάζεται προσοχή σε:
- παραμένουσα αστάθεια
- απώλεια κίνησης
- έλλειψη δύναμης, ιδιαίτερα στην απαγωγή
- συνεχόμενο πόνο
- αίσθημα φόβου ή ανασφάλειας σε συγκεκριμένες κινήσεις
- επαναλαμβανόμενα επεισόδια αστάθειας
Αν εμφανιστούν αυτά τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί επανεκτίμηση και πιθανή επιστροφή σε προηγούμενο στάδιο αποκατάστασης, με μεγαλύτερη έμφαση στον έλεγχο του πόνου, στη σταθεροποίηση και στη σωστή πρόοδο των ασκήσεων.
Η αποκατάσταση μετά από εξάρθρημα ώμου ή χειρουργική αποκατάσταση αστάθειας γίνεται πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού, το στάδιο επούλωσης και την κλινική εικόνα του ασθενούς. Το κείμενο δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση και δεν υπόσχεται θεραπεία.
Πότε να ζητήσετε αξιολόγηση
- Οταν υπάρχει πόνος, αστάθεια, φόβος σε συγκεκριμένες κινήσεις, αδυναμία ή δυσκολία στην επιστροφή σε καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες μετά από εξάρθρημα ώμου.
- Αμεση ιατρική βοήθεια χρειάζεται όταν υπάρχει νέο επεισόδιο εξαρθρήματος, έντονος πόνος, μούδιασμα, αδυναμία στο χέρι ή εμφανής παραμόρφωση της άρθρωσης.
Οι παραπάνω πληροφορίες έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη αξιολόγηση από ειδικό.
Χρειάζεστε εξατομικευμένη αξιολόγηση;
Μετά από εξάρθρημα ώμου, η σωστή και σταδιακή αποκατάσταση είναι σημαντική για την επαναφορά της κινητικότητας, της δύναμης και της σταθερότητας.
Κλείστε ραντεβού